Oirschot
Franciscanessenklooster Nazareth
In 1452 wordt vanuit Achel, gelegen in het huidig Belgisch Limburg, een klooster gesticht in het Noord-Brabantse Dommelen. In de tijd van de Reformatie (16e eeuw) is er veel kritiek op de weinig verheffende levenswijze van een groot deel van de religieuze stand. De roep om hervormingen in kerk en klooster is volop gaande.
Ook kloosterlingen in het klooster van Dommelen willen terugkeren naar striktere orderegels. De kloosterzusters zijn overwegend wereldse zusters; zij leven volgens de regel van de reguliere Derde Orde van Sint-Franciscus, welke dateert uit begin 13e eeuw.
De kloosterlingen van deze orde leggen geen formele kloostergelofte af. Doorgaans leven zij wel samen in een klooster, maar zij kunnen ook zelfstandig wonen. Zij verplichten zich tot gebed, tot werken van naastenliefde en barmhartigheid, tot het geven van aalmoezen en tot een sobere levensstijl. Zij worden ook wel penitenten-recollectinen genoemd. De kloosterlingen richten zich in slotkloosters voornamelijk op bezinning en gebed.
In 1662 wordt vanuit Dommelen klooster Nazareth gesticht in Weert, een veiliger plek voor de kloostergemeenschap in die tijd. In 1674 wenst de kloosteroverste de regel te volgen van de penitenten-recollectinen van de Derde Orde. Dit houdt een strenger kloosterleven in; de kloosterlingen richten zich op het contemplatieve, waarin meditatie over het lijden van Jezus Christus een belangrijke rol inneemt. Dat vereist stilte en afzondering, waarbij het klooster door ommuring afstand neemt tot de buitenwereld. De kloosterkleding wordt uniform.
Keizer Frans-Jozef II, vorst over de Zuidelijke Nederlanden, besluit eind 18e eeuw alle kloosters te sluiten. Dat betekent een bedreiging voor het voortbestaan van het klooster in Weert. Om als klooster bestaansrecht te hebben wordt de voorwaarde gesteld, dat het klooster van maatschappelijk nut is. Om hieraan te voldoen en om in eigen onderhoud te voorzien wijden de kloosterzusters zich aan onderricht voor meisjes. Dit in tegenspraak met de wens tot afzondering.
Ook onder het bewind van Napoleon worden vanaf 1794 kloosters vervolgd, gesloten en van hun inventaris beroofd. In 1797 worden de zusters uit Weert verdreven. Zij raken over diverse plaatsen verspreid.
Een aantal vestigt zich in Oirschot, geboortestad van één van hen.
Er wordt een woonhuis gehuurd in de Koestraat. Spoedig sluiten meerdere zusters zich aan in de Koestraat.
In 1801 wordt het huis met het pand ernaast aangekocht en klooster Nazareth in Oirschot gesticht. Er wordt tevens een kloosterkapel gebouwd.
Het klooster richt zich op onderwijs voor meisjes: beginnend bij naaionderricht en in de decennia daarna kleuter- en basisonderwijs, voortgezet onderwijs en zogenoemde kweekschool (pedagogische opleiding).
Naast de onderwijsgebouwen wordt ook een pensionaat voor meisjes toegevoegd. Zo groeit klooster Nazareth van de franciscanessen van Oirschot uit tot een uitgebreid complex, waarvan het inmiddels ommuurde klooster deel uitmaakt.
Vessem
Sint-Lambertuskerk
Hoewel de datering van het dorp Vessem ouder is, stamt de toren van de Sint Lambertuskerk uit de 15de eeuw (plm. 1475) en staat bekend als een mooi voorbeeld van Kempengotiek. De kerk werd opgericht door het kapittel van Oirschot om de afstand tot de diensten voor kerkgangers te verkleinen. Tot dat moment ging men te kerk in Bergeijk of Oirschot. Het benoemingsrecht voor priesters in Vessem bleef bij het kapittel van Oirschot.
De naam Lambertus verwijst naar Lambertus van Maastricht (geb. ca. 638). Hij was bisschop van Maastricht en patroonheilige van de textielarbeiders. Met Willibrord, die in 691 uit Engeland gekomen was, bracht hij het evangelie naar de benedenloop van de Maas en naar De Kempen, het tegenwoordige Noord Limburg en Noord Brabant. Daarom zijn er in dit gebied nog veel kerken te vinden die zijn naam dragen. Op afbeeldingen is hij vaak te herkennen aan de bisschopsmijter en -staf en aan een lans die hij bij zich draagt.
In 1648 werd het Verdrag van Münster getekend waarmee een einde kwam aan de tachtigjarige oorlog en kwam het kerkgebouw in protestantse handen. Het zou duren tot de Franse tijd (1795 tot 1813) voor in de Zuidelijke Nederlanden de kerken weer onder katholiek bestuur kwamen.
In 1881/1882 werd in Vessem gestart met de bouw van een nieuw kerkgebouw in neogotische stijl tegen de nog bestaande toren. In 1882 werd het Loret-orgel teruggeplaatst dat al in 1868 in gebruik genomen was in de oorspronkelijke kerk.
Pelgrimsherberg Kafernaüm
Broeder Fons van der Laan van de congregatie Broeders van Dongen kwam samen met zes medebroeders in 1979 in Vessem op Kafarnaüm wonen. Broeder Fons ontwikkelde het concept “Pelgrimshoeve” naar aanleiding van zijn eerste voettocht naar Santiago de Compostela in 1989.
De belangrijkste ruimte van de herberg is de ontmoetingsruimte. Hier is iedereen welkom voor een kopje koffie aan de grote tafel. De herberg beschikt ook over een stiltecentrum. Kortom, een bijzondere overnachtingsplek voor elke pelgrim.
Bron: www.vessemdekempen.nl
